Elektrische bakfiets extreme hitte accu gevaren
Je staat op het punt om je elektrische bakfiets te pakken voor een snelle boodschap, maar de zon heeft je batterij al te grazen gehad. De hittegolf slaat toe en je fiets staat vol in de zon.
De accu voelt warm aan en je vraagt je af: is dit nog veilig?
Dit is een reëel gevaar voor elke e-bakfiets en elektrische cargo fiets, vooral met die grote, zware accu's die ze nu gebruiken.
Wat gebeurt er eigenlijk met je accu in de hitte?
Een accu is eigenlijk een klein chemisch laboratorium in een doosje. De warmte zorgt ervoor dat de chemische processen veel te hard gaan snellen.
Dat is op korte termijn fijn voor je actieradius, maar op lange termijn sloopt het je batterij. Je verliest capaciteit, soms wel 20% na een zomer zonder bescherming. Je merkt het niet direct, maar na een jaar is je 80 kilometer bereik opeens nog maar 60 kilometer.
De echte gevaren komen als de temperatuur boven de 40 graden Celsius schiet.
De Cellen in je accu (meestal 18650 of 21700 cellen) zetten uit. De druk in de behuizing neemt toe. In het ergste geval ontstaat er een intern kortsluiting, wat leidt tot brand.
Fabrikanten zoals Bosch, Shimano en Yazoo bouwen veiligheidsmaatregelen in, maar die werken niet als je je accu in de volle zon laat liggen. Je eigen gedrag is de doorslaggevende factor.
De gevaren op een rij: van slijtage tot brand
De meest voorkomende schade is snelle slijtage. Je merkt dit doordat de accu langzamer oplaadt en sneller leeggaat.
De maximale laadsnelheid wordt door de BMS (Battery Management System) verlaagd om de boel af te koelen. Je staat dus langer bij het laadpunt te wachten. Ook de totale levensduur krimpt enorm: waar je normaal 800 tot 1000 laadcycli haalt, ben je na één hete zomer al snel de helft kwijt.
Echt gevaarlijk wordt het bij extreme hitte gecombineerd met fysieke schade. Stel je rijdt met je elektrische bakfiets over een stoeprand en je accubak krijgt een tik.
De buitenkant ziet er nog goed uit, maar de cellen binnenin zijn beschadigd. Door de hitte kunnen deze beschadigde cellen gemakkelijker in brand vliegen. Vooral bij de goedkopere, losse accu’s van onbekende merken is dit een risico. De duurdere merken hebben vaak dikkere behuizingen en betere koeling.
Welke accu's lopen het meeste risico?
Niet alle accu's zijn gelijk. De accu's van merken als Bosch (die gebruikt Yazoo), Shimano Steps en Brose zijn vaak goed beschermd.
Ze hebben een eigen koelingsysteem en een BMS dat de boel uitschakelt bij te hoge temperatuur. Je betaalt hier voor: een Bosch PowerPack 500Wh kost al snel rond de €650,-. Die investering betaalt zich uit in veiligheid en levensduur, vooral in de zomer.
De varianten die meer risico lopen zijn de losse accu's in een simpele kunststof houder, vaak te vinden op e-bakfietsen van €1500,- tot €2500,-.
Denk aan merken die een eigen frame gebruiken met losse 48V of 52V accu's. Deze zijn vaak minder goed geïsoleerd. Zelfs de Yazoo accu's (die zitten vaak op de goedkopere bakfietsen) kun je beter niet in de volle zon laten zitten.
Ze zijn stevig, maar de hitte gaat er dwars doorheen. De grootste boosdoener is de ligging van de accu.
Een accu onder de laadvloer van je bakfiets is vaak koeler dan een accu die je achterop het frame klikt, wat essentieel is voor goed warmtebeheer van de accu.
De zon staat dan direct op de behuizing. Een elektrische cargo fiets met een accu in de zitbuis is het beste af. Die is namelijk beschermd tegen de zon, de ergste hitte van de remmen en zorgt voor een betere ventilatie bij warm weer.
Hoe bescherm je je e-bakfiets tegen de extreme hitte?
De basisregel is simpel: schaduw is je beste vriend. Parkeer je bakfiets nooit in de volle zon als je hem niet gebruikt.
Zoek een plek onder een boom, een afdakje of gewoon aan de schaduwkant van een gebouw. Een simpele hand is al voldoende om de temperatuur van je accu met 10 tot 15 graden te verlagen. Dat scheelt enorm veel slijtage.
Als je moet laden, doe dat dan nooit in de zon. De lader zelf wordt ook warm en dat warmte gaat rechtstreeks de accu in.
Laad liever 's avonds laat of 's ochtends vroeg. Als je merkt dat de accu warm aanvoelt na een rit, laat hem dan even 15 minuten afkoelen voordat je hem aan de lader legt. Haal hem uit de fiets en leg hem op een koele plek.
Een andere praktische tip: gebruik een isolerende hoes. Er bestaan speciale hoezen voor accu's die de ergste zonnewarmte tegenhouden.
Je kunt ook een simpel handdoekje gebruiken. Let wel op dat de ventilatiegaten niet bedekt worden.
Sommige accu's hebben koelribben of openingen aan de zijkant. Die moet je vrijhouden, anders stapel je het probleem op: de warmte kan er niet uit.
Praktische tips voor onderweg en op reis
Onderweg is het zaak om de accu koel te houden. Rijdt niet harder dan nodig is; een motor die op volle toeren draait, wordt heet.
Probeer een constante snelheid te houden. Als je een heuvel op moet, schakel dan terug en gebruik meer ondersteuning, maar laat de motor niet pieken. Dat scheelt hitteontwikkeling in de motor en de accu.
Neem je accu mee als je je fiets langere tijd achterlaat. In een auto wordt het sneller 60+ graden.
Dat is dodelijk voor een lithium-ion accu. Stop hem in een koeltas of wikkel hem in een natte handdoek. Als je op vakantie gaat met je elektrische cargo fiets, zorg dan dat de accu nooit in de bagageruimte van een vliegtuig of bus komt.
Die worden extreem warm. Controleer regelmatig je accu op bulten of rare kleuren.
Een opgezwollen behuizing is een direct teken van gevaar. Zie je de behuizing verkleuren of voelt deze harder aan dan normaal?
Stop direct met gebruiken. De BMS schakelt de boel vaak wel uit, maar vertrouw er niet blind op. Veiligheid gaat boven gemak. Als je twijfelt, laat hem controleren bij je fietsenmaker.
Door deze tips op te volgen, verleng je niet alleen de levensduur van je dure accu, maar voorkom je ook gevaarlijke situaties. Je e-bakfiets is een fantastisch vervoermiddel, maar hij vraagt wel een beetje liefde en aandacht, zowel bij hitte als wanneer je met je elektrische bakfiets bij sneeuw rijdt.