Elektrische bakfiets accu beschermen bij warm weer

Waarom warmte je accu sneller doet slijten

Een accu is eigenlijk een chemisch proces dat stroom levert. Net als bij een mens presteren cellen onder druk minder goed als het te warm wordt.

Temperaturen boven de 25 graden Celsius zorgen ervoor dat de chemische reacties te snel gaan.

Dit zorgt voor een tijdelijk verlies van capaciteit, maar het ergste is de blijvende schade. Je merkt het meteen: je bereik neemt af met wel 20% tot 30% op een hete dag. De cellen in je batterij worden op lange termijn aangetast.

De interne weerstand verhoogt, wat zorgt voor extra warmteontwikkeling. Dit is een vicieuze cyclus die de levensduur van je dure accu aanzienlijk verkort.

Voorkomen is hier echt beter dan genezen. Denk aan je dure elektrische bakfiets, die makkelijk €4000 tot €6000 kost. De accu is vaak het duurste onderdeel, soms wel €600 tot €1000 waard. Het is dus pure geldverspilling als je deze onnodig snel laat verslechteren door verkeerd gebruik in de zomer.

De valkuilen van opladen bij hitte

Een veelgemaakte fout is je accu direct na een zomerse rit in de lader gooien. Je fiets heeft net gestaan in de volle zon, het frame is gloeiend heet en de accu voelt warm aan.

Op dat moment is de interne temperatuur vaak al 40 graden of meer. De chemische cellen zijn al onder spanning. Als je dan gaat opladen, pomp je er extra energie in en ontstaat er nog meer warmte.

De accu kan dan oververhitten. De veiligheidsmechanismen grijpen in en stoppen het laadproces, of erger, de cellen raken blijvend beschadigd.

Dit zie je niet meteen, maar na een paar van deze sessies merk je dat je in de herst nog maar de helft van je oorspronkelijke bereik hebt. Laden doe je het beste bij een omgevingstemperatuur tussen de 10 en 20 graden. Is het buiten 30 graden? Dan is het slimmer om de accu binnen op te laden, weg van de zon.

Hoe herken je een oververhitte accu?

Of wacht tot de avond als het is afgekoeld. Soms is het zelfs verstandig om de accu even in de schaduw te leggen voor je hem aansluit.

Let op signalen van je fiets en de accu zelf. Voelt de behuizing warmer aan dan normaal? Zie je een rood lampje op de laadadapter knipperen in plaats van groen?

Dan is de temperatuur te hoog. Sommige systemen van merken zoals Bosch of Shimano geven een storing door op het display.

Een andere tip is de 'handschoenentest'. Als je de accu niet comfortabel vast kunt houden zonder je hand te verbranden, is het tijd om hem af te laten koelen. Gebruik nooit de vriezer om een accu snel af te koelen. Dat is extreem gevaarlijk en kan leiden tot kortsluiting of lekkage van chemicaliën.

Praktische tips om je accu koel te houden

Gelukkig is er veel wat je zelf kunt doen. Het draait allemaal om slim omgaan met je materiaal.

Je hoeft geen techneut te zijn om je accu te beschermen. Hier zijn concrete stappen die je meteen kunt toepassen.

1. Parkeer in de schaduw: Zoek bij het winkelen altijd de schaduwkant van het gebouw op. Gebruik een reflecterende accuhoes of wikkel de accu in een lichtgekleurde doek als je toch in de zon moet parkeren. Dit kan de temperatuur met 5 tot 10 graden verlagen.
2. Haal de accu eruit: Als je de bakfiets buiten laat staan, neem de accu dan altijd mee naar binnen. Binnen is het koeler en veiliger tegen diefstal. Een losse accu warmt minder snel op dan een accu die nog in het hete frame zit.
3. Laad slim: Laad nooit direct na een hete rit. Wacht minimaal 1 tot 2 uur tot de accu is afgekoeld. Gebruik een koele ruimte zoals een schuur of kelder om op te laden. Zet de lader niet in de volle zon.
4. Rij modus: Gebruik op hete dagen een lagere ondersteuningsstand. De Eco- of Eco+ modus belast de motor en accu minder, waardoor er minder warmte ontstaat in het systeem. Dit verlengt je rit aanzienlijk bij hoge temperaturen.

Accu's en modellen: wat kost het en welke moet je hebben?

De meeste elektrische bakfietsen werken met een losse Lithium-ion accu. Om de levensduur van je bakfiets accu te optimaliseren, is het goed om te weten dat deze er zijn in verschillende capaciteiten, gemeten in Wattuur (Wh).

Een standaard accu voor een stadse-bakfiets zit vaak tussen de 400Wh en 500Wh, maar denk naast de juiste winteropslag ook aan het beveiligen van je accu tegen diefstal.

Een zwaardere cargo fiets heeft soms een 625Wh of zelfs 1000Wh accu nodig voor een langere rit. De merken zijn vaak specifiek. Denk aan Shimano Steps (veel gebruikt bij Urban Arrow), Bosch Cargo Line, of het eigen systeem van Babboe.

Je kunt ze niet zomaar omwisselen. Een vervangende accu kost al gauw tussen de €500 en €850, afhankelijk van de grootte.

De duurdere, grotere accu's (zoals een Bosch PowerPack 625) kosten richting de €800. Er zijn ook speciale accessoires om de accu te beschermen. Een simpele isolerende hoes kost ongeveer €25 tot €40. Als je een losse accu koopt, kies dan voor de grootste capaciteit die je budget toelaat. Een grotere accu hoeft minder diep ontladen te worden bij dezelfde afstand, wat de levensduur verlengt.

Wat te doen als het misgaat?

Is je accu oververhit geraakt en doet hij het nu niet meer naar behoren? Haal hem direct van de lader.

Laat hem op een veilige, droge en kamertemperatuur plek minimaal 24 uur rusten. Controleer of de connector schoon is. Probeer hem daarna weer op te laden.

Werkt hij nog steeds niet of laadt hij niet op? Neem dan contact op met de winkel of fabrikant.

Vermeld duidelijk dat het om een hitteprobleem ging. De garantie dekt vaak fabricagefouten, maar geen schade door verkeerd gebruik. Toch is het de moeite waard om te vragen voor advies.

Soms is de BMS (Battery Management System) in de lock-modus gegaan voor veiligheid. Deze kun je soms resetten door de accu op een specifieke manier te laden, maar volg altijd de instructies van de fabrikant op. Zelf sleutelen aan de cellen is levensgevaarlijk.

"Mijn bereik was gehalveerd na een weekendje kamperen in de hitte. Pas toen ik de accu 's nachts binnenshuis oplaadde en overdag in de schaduw bewaarde, kreeg ik mijn kracht terug. Sindsdien behandel ik mijn accu als mijn telefoon: nooit in de brandende zon."

Je accu is je beste vriend

Denk aan je accu als aan een atleet. Je kunt hem niet op z'n toppen laten presteren als je hem niet goed verzorgt.

Door je accu koel te houden en je bakfiets accu te beschermen tegen kou, laad je hem efficiënter op en haal je meer kracht uit elke pedaalslag.

Je voorkomt dat je halverwege je rit met een lege batterij staat, terwijl je nog 10 kilometer moet. Een goede gewoonte scheelt je honderden euros op lange termijn. Je voorkomt dure reparaties of vervanging.

Bovendien draag je bij aan een langere levensduur van het milieu. Een accu die langer meegaat, hoeft minder snel vervangen te worden. Dus, voordat je de deur uitgaat met je elektrische bakfiets of e-cargo, check het weerbericht. Is het boven de 25 graden?

Pas dan je gedrag aan. Neem de accu mee, zoek schaduw en laad pas op als het afgekoeld is.

Zo blijft je fiets altijd klaar voor actie, ongeacht de temperatuur.